Menu Zamknij

Zajęcie wynagrodzenia z umowy zlecenia – jakie kroki powinien podjąć zleceniodawca?

Wynagrodzenie wypłacane z tytułu umowy zlecenia nie podlega co do zasady takiej ochronie przed egzekucją komorniczą, jakiej ochronie podlega wynagrodzenie wypłacane z tytułu umowy o pracę. Stosownie jednak do treści art. 833 § 21 Kodeksu postępowania cywilnego, przepisy art. 87 i 871 Kodeksu pracy stosuje się odpowiednio do wszystkich świadczeń powtarzających się, których celem jest zapewnienie utrzymania albo stanowiących jedyne źródło dochodu dłużnika będącego osobą fizyczną. Przywołane przepisy Kodeksu pracy regulują zasady potrącania należności z wynagrodzenia pracowniczego, w tym w szczególności wskazują kwoty wolne od potrąceń.

Pojęciu „świadczeń powtarzających się”, których celem jest zapewnienie utrzymania, należy nadawać szerokie znaczenie. Zaliczenie danego świadczenia do wymienionej grupy świadczeń zależy wyłącznie od ustalenia czy świadczenie to ma charakter periodyczny oraz czy jego celem jest zapewnienie utrzymania. Świadczeniami powtarzającymi się są świadczenia wypłacane dłużnikowi okresowo w powtarzających się odstępach czasu. Aby skorzystać z możliwości ograniczenia egzekucji, dłużnik musi być w stanie wykazać, że uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia stale, powtarzalnie (środki finansowe są dłużnikowi przekazywane w stałych odstępach czasu, w określonych terminach) albo, iż to wynagrodzenie jest jedynym źródłem dochodu dłużnika (zapewnia mu płynność finansową). Ochronie nie będzie bowiem podlegać wynagrodzenie otrzymywane z tytułu umowy zlecenia o charakterze dorywczym.

Wziąwszy pod uwagę powyższe, należy zaakcentować, że aby uchronić się częściowo przed egzekucją, dłużnik musi wykazać spełnienie reguł pozwalających na odpowiednie zastosowanie przepisów Kodeksu pracy. Równocześnie brak jest w piśmiennictwie prawniczym zgodności co do tego, w jaki sposób winien zachować się zleceniodawca po otrzymaniu zawiadomienia o dokonaniu zajęcia przez komornika w sytuacji, w której posiada wiedzę o tym, że wynagrodzenie zleceniobiorcy jest jego jedynym źródłem dochodu. Z jednej strony, trzeba pamiętać, że o ograniczeniu zajęcia zawsze decyduje komornik, a doprowadzenie do ograniczenia zajęcia leży po stronie dłużnika – zleceniobiorcy (to dłużnik winien – wraz z wnioskiem o ograniczenie zajęcia – przedłożyć komornikowi dokumenty pozwalające na wykazanie, że jedynym źródłem utrzymania dłużnika jest wynagrodzenie wypłacane z tytułu umowy zlecenia). Z drugiej strony, zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości (stanowisko z dnia 27.08.2018 r.), zleceniodawca posiadający wiedzę o ziszczeniu się kryteriów co do kwoty wolnej i granic potrąceń z Kodeksu pracy, powinien je zastosować, również wtedy, gdy komornik nie wskazuje na to w zawiadomieniu o dokonaniu zajęcia. Stanowisko Ministerstwa Sprawiedliwości nie jest prawem powszechnie obowiązującym, a może jedynie wskazywać na interpretację przepisów.

Wydaje się zatem, że zleceniodawca powinien przekazywać komornikowi wynagrodzenie zleceniobiorcy w całości, zgodnie z zajęciem. Mniejszą kwotę zleceniodawca może przekazywać komornikowi dopiero po otrzymaniu od komornika pisma ze wskazaniem na ograniczenie zajęcia. Zleceniodawca może pouczyć zleceniobiorcę o tym, jakie kroki ten powinien podjąć w celu ograniczenia zajęcia komorniczego, ale nie ma takiego obowiązku.