Menu Zamknij

Ustawa o otwartych danych podpisana. Nowe kategorie danych

Ustawa o otwartych danych podpisana

Uchwalona w dniu 11 sierpnia 2021r. ustawa o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji przechowywanych przez sektor publiczny została podpisana przez Prezydenta w dniu 24 sierpnia 2021r. Nowa ustawa dostosowuje polskie regulacje prawne do przepisów Unii Europejskiej dotyczących otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego.  Omawiany akt prawny zastąpi obecnie obowiązującą ustawę z dnia 25 lutego 2016 r. o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

Zasadniczym celem uchwalenia nowej ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, była implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1024 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie otwartych danych i ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Jednocześnie, nowa ustawa przewiduje także wprowadzenie dotychczas nieznanych rozwiązań wykraczających poza minimum wyznaczone dyrektywą, których celem jest usprawnienie procesu ponownego wykorzystywania danych. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, wprowadzone regulacje prawne mają na celu zwiększenie podaży otwartych danych, w tym również zasobów informacji o istotnej wartości i potencjale do tworzenia nowych usług i produktów, a także stworzenie optymalnego otoczenia regulacyjnego dla efektywnego wykorzystywania informacji sektora publicznego w Polsce.

Nowe kategorie danych

Uchwalona ustawa wprowadza m.in. kategorię danych o wysokiej wartości, które zostały zdefiniowane jako informacje sektora publicznego, których ponowne wykorzystywanie wiąże się z istotnymi korzyściami dla społeczeństwa, środowiska i gospodarki, w szczególności ze względu na ich przydatność do tworzenia produktów, usług i zastosowań opartych na wykorzystywaniu tych danych. Zgodnie z nowymi regulacjami, dane te będą musiały być udostępniane bezpłatnie, w formacie nadającym się do odczytu maszynowego oraz za pośrednictwem interfejsu programistycznego aplikacji (API).

Ponownie wykorzystywane będą również dane badawcze w zakresie, w jakim zostały one wytworzone lub zgromadzone w  ramach działalności naukowej finansowanej ze środków publicznych oraz są już publicznie udostępniane w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego, w szczególności w repozytorium instytucjonalnym lub tematycznym. Danymi badawczymi mogą być np. wyniki eksperymentów, pomiarów, ankiet czy obserwacji prowadzonych w terenie.

W uchwalonej ustawie wprowadzono kolejną nową kategorię tzw. danych dynamicznych, które obejmują informacje sektora publicznego utrwalone w postaci elektronicznej podlegające częstym aktualizacjom lub aktualizacjom w czasie rzeczywistym, w tym ze względu na ich zmienność lub szybką dezaktualizację, w szczególności dane wygenerowane przez czujniki. W odniesieniu do kategorii danych dynamicznych, ustawodawca przewidział, że podmioty zobowiązane będą musiały udostępniać dane dynamiczne do ponownego wykorzystywania, niezwłocznie po ich zgromadzeniu oraz za pośrednictwem API.

Dostęp do zasobów informacji

Nowe rozwiązania wprowadzone w ustawie tworzą także kompleksowe otoczenie regulacyjne dla otwierania danych w Polsce, które oparte zostało na trzech filarach: organizacyjnym, instytucjonalnym oraz technicznym. W szczególności rozwiązania te dotyczą portalu DANE.gov.pl, który w założeniu ustawodawcy stanowić ma główną bramę dostępu do zasobów informacji sektora publicznego. W portalu mają być udostępniane informacje sektora publicznego o szczególnym znaczeniu dla rozwoju innowacyjności w państwie lub rozwoju społeczeństwa informacyjnego, które ze względu na sposób przechowywania i udostępniania pozwalają na ich ponowne wykorzystywanie. Dodatkowo, ustawa przewiduje opracowanie programu otwierania danych, którego celem będzie zwiększenie ilości oraz poprawy jakości informacji sektora publicznego i danych prywatnych oraz metadanych opisujących ich strukturę, udostępnianych w portalu danych.

Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące zasad i trybu udostępniania danych prywatnych o szczególnym znaczeniu dla rozwoju innowacyjności w państwie lub dla rozwoju społeczeństwa informacyjnego, stanowiska pełnomocnika do spraw otwartości danych, obowiązku opracowania Polityki otwartego dostępu do danych badawczych finansowanych ze środków publicznych przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz zasad i trybu udostępniania informacji w trybie wniosku o ponowne wykorzystywanie.

Wejście w życie  

Ustawa wejdzie w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu dotyczącego udostępniania danych dynamicznych w celu ponownego wykorzystania, który wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.