Menu Zamknij

Ruszyły specjalistyczne sądy do spraw własności intelektualnej

Z dniem 1 lipca 2020r. w życie weszły przepisy nowelizujące Kodeks postępowania cywilnego, wprowadzające wyspecjalizowane sądy do spraw ochrony własności intelektualnej. Omawiana nowelizacja wdraża regulacje dyrektywy 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej.

W związku z wprowadzeniem nowego rodzaju postępowania, w Sądach Okręgowych w Warszawie, Gdańsku, Lublinie, Poznaniu oraz Katowicach, utworzone zostały nowe wydziały, których zadaniem będzie rozpoznawanie spraw dotyczących własności intelektualnej. Sądami II instancji będą Sądy Apelacyjne w Poznaniu i Warszawie. Z kolei Sąd Okręgowy w Warszawie zajmie się rozpoznawaniem spraw bardziej skomplikowanych, dotyczących własności intelektualnej programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym.

Nowy rodzaj postępowania dotyczy spraw o ochronę praw autorskich i pokrewnych, o ochronę praw własności przemysłowej oraz o ochronę innych praw na dobrach niematerialnych, jak również spraw o zapobieganie i zwalczanie nieuczciwej konkurencji, ochronę dóbr osobistych w zakresie, w jakim dotyczy ona wykorzystania dobra osobistego w celu indywidualizacji, reklamy lub promocji przedsiębiorcy, towarów lub usług oraz spraw o ochronę dóbr osobistych w związku z działalnością naukową lub wynalazczą.

Nowością związaną z wprowadzeniem odrębnego postępowania w sprawach własności intelektualnej jest przymus reprezentowania strony przez zawodowego pełnomocnika. Zasada ta nie dotyczy jednak spraw, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 20.000 złotych oraz spraw, w których sąd zwolnił stronę z powyższego obowiązku. Zwolnienie to może nastąpić jeżeli okoliczności, w tym stopień zawiłości sprawy, nie uzasadniają obowiązkowego zastępstwa.

W postępowaniu w sprawach własności intelektualnej wprowadzono możliwość zasądzenia przez sąd odpowiedniej sumy według swojej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, jeżeli sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe.

Przepisy regulujące ten odrębny rodzaj postępowania wprowadzają również pewne szczególne regulacje, mające na celu należyte zabezpieczenie i uzyskanie dowodów w sprawie.

Zabezpieczenie dowodu to środek, który będzie mógł zostać zastosowany zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w toku aż do czasu zamknięcia postępowania przed sądem pierwszej instancji. Może być on kierowany w stosunku do pozwanego, ale również do innej osoby, w której władaniu znajduje się dokładnie określony środek dowodowy, bądź która to osoba może umożliwić jego zabezpieczenie. Sąd udzieli zabezpieczenia środka dowodowego na wniosek uprawnionego, który uprawdopodobnił roszczenie, jak również interes prawny w zabezpieczeniu.

Powód, który uprawdopodobnił roszczenie, może również żądać, aby pozwany wyjawił lub wydał środek dowodowy, którym dysponuje, w szczególności dokumenty bankowe, finansowe lub handlowe, służące ujawnieniu i udowodnieniu faktów. We wniosku należy określić środek dowodowy mający podlegać ujawnieniu oraz uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek, w tym okoliczności, z których wynika, że pozwany dysponuje środkiem dowodowym objętym żądaniem.

W postępowaniu w sprawach własności intelektualnej wprowadzono również możliwość wezwania do udzielenia informacji. Jeżeli uprawniony wykaże w sposób wiarygodny okoliczności wskazujące na naruszenie, sąd może przed wszczęciem postępowania w sprawie o naruszenie lub w jego toku aż do zamknięcia rozprawy w pierwszej instancji wezwać naruszającego do udzielenia informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług, jeżeli jest to niezbędne dla dochodzenia roszczenia.

Nowelizacja wprowadziła również pewne szczególne rodzaje powództw – powództwa wzajemnego w sprawach o naruszenie prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego oraz powództwa o ustalenie, że podjęte lub zamierzone przez powoda czynności nie stanowią naruszenia patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Celem wprowadzenia nowej regulacji jest zapewnienie rozstrzygania o sprawach własności intelektualnej w specjalistycznych jednostkach przez sędziów przygotowanych do tego merytorycznie i organizacyjnie, z wykorzystaniem środków usprawniających i ułatwiających egzekwowanie praw własności intelektualnej.