Menu Zamknij

Przetwarzanie danych osobowych w kontekście BREXITu. Nowy rozdział w historii Unii Europejskiej.

Z dniem 31 stycznia 2020 r. zaczyna się  Po raz pierwszy w dziejach jedno z Państw członkowskich opuszcza formalnie struktury wspólnoty europejskiej. Konsekwencje tego zdarzenia będą zapewne znaczące. Należy mieć przy tym świadomość, że wielu z nich na ten moment nie da się przewidzieć. Czy i jak BREXIT wpłynie na procesy przetwarzania danych osobowych?

Data 31 stycznia 2020 r. jest znacząca z punktu widzenia historycznego. Z datą bowiem Zjednoczone Królestwo przestaje być członkiem Unii Europejskiej. Faktyczne skutki tego zdarzenia odczuwać będzie można jednak nie szybciej niż z końcem 2020 r. Wynika to z faktu, iż Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej2019/C 384 I/01(XT/21054/2019/INIT, Dz.U. C 384I z 12.11.2019, str. 1—177) przewiduje 11 miesięczny okres przejściowy. Ustalono w niej, że do końca roku Wielka Brytania i Unia Europejska będą próbowały się porozumieć, co różnych kwestii związanych ze skutkami najgłośniejszego europejskiego rozwodu. Do tego czasu znakomita większość przepisów prawa europejskiego będzie dalej wobec Zjednoczonego Królestwa obowiązywać.

W zakresie danych osobowych kwestię tę częściowo reguluje art. 71 ww. umowy. Zgodnie z jego treścią prawo Unii dotyczące ochrony danych osobowych ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych osób, których dane dotyczą, spoza Zjednoczonego Królestwa, jeżeli spełniony jest przynajmniej jeden z dwóch warunków:

  1. dane osobowe były przetwarzane zgodnie z prawem Unii w Zjednoczonym Królestwie przed zakończeniem okresu przejściowego lub
  2. dane osobowe są przetwarzane w Zjednoczonym Królestwie po zakończeniu okresu przejściowego na podstawie niniejszej Umowy.

Z powyższego wynika, że dla rozpoczętych procesów przetwarzania danych nic się nie zmienia. Co prawda, formalnie Wielka Brytania stanie się Państwem Trzecim w rozumieniu przepisów RODO, ale w opisanych wyżej wypadkach do końca roku nie trzeba będzie spełniać rygorów wynikających z art. 45 lub 46 RODO.

Dodatkowe uregulowania o charakterze generalnym zawarto w motywie (7) Decyzji Rady UE 2019/274z dnia 11 stycznia 2019 r.w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Zgodnie z jego treścią przedmiotowa umowa przewiduje okres przejściowy, w którym prawo Unii, w tym umowy międzynarodowe, będzie miało zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie. Skutkiem tego, jest ustalenie, że w okresie przejściowym Zjednoczone Królestwo traktuje się jak państwo członkowskie UE. Oznacza, to, że przepisy RODO obowiązują w niezmienionym kształcie wobec Wielkiej Brytanii co najmniej do końca okresu przejściowego, a zatem do końca 2020 r.

Co się stanie jednak w przypadku, gdy 31 grudnia 2020 r. strony nie dojdą do porozumienia i nastąpi tzw. twardy BREXIT? Tutaj konsekwencje w zakresie ochrony danych osobowych mogą być różne. W najczarniejszym scenariuszu Komisja Europejska nie zdąży wydać decyzji adekwatnym poziomie ochrony. Oznaczać to będzie, że Wielka Brytania traktowana będzie jak każde inne Państwo Trzecie w rozumieniu przepisów RODO. Transfer danych osobowych do takiego Państwa podlegać będzie zatem rygorom określonym w art. 46 i 47 RODO.

W konsekwencji powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że data 1 lutego 2020 r. jako data rozpoczęcia okresu przejściowego powinna być także datą, w której należy przede wszystkim zbadać, czy sposoby przetwarzania danych w firmie wykluczają transfer danych do Wielkiej Brytanii. Jeżeli jednak odpowiedź na tak postawione pytanie byłaby pozytywna, to już w tej chwili należy myśleć o konsekwencjach twardego BREXITu. W tym celu należy projektować i wdrażać rozwiązania prawne pozwalające na zalegalizowanie transferu danych do Państwa Trzeciego, jakim stanie się Zjednoczone Królestwo.