Menu Zamknij

Projekt nowelizacji ustawy o scalaniu i wymianie gruntów

Do Sejmu wpłynął rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych. Celem nowelizacji jest usprawnienie prowadzenia postępowań scaleniowych, głównie ich przyśpieszenie, co jednocześnie ma nie wpływać na postępowania realizowane w ramach poddziałania „Wsparcie na inwestycje związane z rozwojem, modernizacją i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie celu scalenia gruntów.

Nowelizacja wprowadza do ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów definicję gospodarstwa rolnego, rozumianego jako  gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 553 Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia gruntów rolnych lub leśnych jest nie mniejsza niż 1 ha. Wprowadzenie tej definicji ma na celu likwidację wątpliwości, które pojawiają się w związku z interpretacją przepisu art. 3 ust. 2 ustawy, w zakresie sposobu zaliczania gospodarstw rolnych do weryfikacji wniosków o wykonanie scalenia.

W nowelizacji zaproponowano rezygnację z odczytywania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego na zebraniu uczestników scalenia. Zmiana ma na celu usprawnienie postępowań scaleniowych, a do tego rozwiązanie to jest szczególnie ważne w okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ze względu na możliwość ograniczenia bezpośrednich kontaktów międzyludzkich. Jednocześnie, projekt zakłada również wprowadzenie obowiązku zamieszczania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego oraz postanowienia organu wyższego stopnia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronach podmiotowych urzędu obsługującego organ, który wydał postanowienie.

W rządowym projekcie nowelizacji przewidziano też umożliwienie wykorzystania środków komunikacji elektronicznej przy realizacji zadań związanych z przeprowadzaniem postępowań scaleniowych. Takie rozwiązanie jest szczególnie przydatne w trwającym okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, z uwagi na możliwość ograniczenia bezpośrednich kontaktów międzyludzkich. Zmiana zapewni usprawnienie postępowań scaleniowych także w przypadku wystąpienia innych, nieprzewidzianych zdarzeń.

Projekt nowelizacji wprowadza również przepisy dotyczące terminów na rozpatrzenie odwołań oraz skarg, mając na względzie terminy agrotechniczne związane z przenoszeniem przez rolników swojej działalności na grunty wydzielone im w postępowaniu scaleniowym lub wymiennym. Przewidziano m.in. skrócenie  terminu rozpatrywania odwołania od decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia lub wymiany gruntów do 3 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez właściwy organ oraz wprowadzenie 2-miesięcznego terminu dla wojewódzkich sądów administracyjnych do rozstrzygnięcia skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów, liczonego od dnia otrzymania przez właściwy sąd opłaconej i niezawierającej braków formalnych skargi. Dodatkowo, projekt ustawy przewiduje, że w sytuacji gdy skargę uwzględniono już po upływie 2-miesięcznego terminu, nie będzie możliwe uchylenie zaskarżonej decyzji, a jedynie stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa. Zaproponowane rozwiązanie ma przeciwdziałać sytuacjom, w których sądy administracyjne kilka lat po zakończeniu scalenia uchylają lub stwierdzają nieważność całej decyzji, niwecząc tym samym prace związane z realizacją projektów scaleniowych.

Projekt zakłada również zmianę o charakterze porządkowym w ustawie z dnia 17 lutego 1960 r. o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, zgodnie z którą to starosta będzie zamiast wójta (burmistrza, prezydenta miasta), organem właściwym do złożenia zawiadomienia, na podstawie którego sąd prowadzący księgi wieczyste dokonuje zamknięcia ksiąg wieczystych założonych przed dniem 1 stycznia 1947 r. dla nieruchomości ziemskich objętych postępowaniem scaleniowym lub wymianą gruntów lub ksiąg wieczystych założonych po dniu 1 stycznia 1947 r. dla nieruchomości ziemskich objętych scaleniem lub wymianą, jeżeli uwidoczniony w nich stan nie jest zgodny ze stanem wykazanym w ewidencji gruntów i budynków.

Projektowane zmiany w założeniu mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszeniach, co ma umożliwić szybkie rozpoczęcie stosowania nowych regulacji, przy jednoczesnym zapewnieniu projektowanym przepisom odpowiedniego vacatio legis.