Menu Zamknij

Pomoc dla przedsiębiorców przewidziana  w tzw. tarczy antykryzysowej 1.1 i 2.0

Stan prawny na 20.04.2020 r.

W ślad za wcześniejszymi informacjami w dniu 17 kwietnia 2020 r. do polskiego obrotu prawnego weszła tzw. Tarcza antykryzowa 2.0, która za zadanie ma rozwinąć i uzupełnić dotychczas uchwalone przepisy mające na celu udzielenie pomocy przedsiębiorcom wobec negatywnych skutków zaistnienia sytuacji epidemii COVID-19.  Wciąż czekamy na wypracowanie przez Ustawodawcę zapisów tzw. tarczy finansowej, która dla wielu przedsiębiorców może okazać się największą pomocą.

Wzorem poprzednio przygotowanych opracowań przedstawiając założenia wskazanej Ustawy  skupimy się na rozwiązaniach i instytucjach mających największe znaczenie dla przedsiębiorców.

Rozszerzono krąg podmiotów mogących starać się o przyznanie pomocy, także i na przedsiębiorstwa, które zostały założone pomiędzy 1 lutym a 1 kwietnia 2020 roku.

  1. Zniesiono limitu przychodu firm jednoosobowych umożliwiającego skorzystanie ze zwolnienia ze składek ZUS przez okres 3 miesięcy (dotychczas 300 proc. przeciętego wynagrodzenia – 15 681 zł.). W myśl zmian zwolnienie ze składki ZUS będzie skierowane do wszystkich firm jednoosobowych, bez względu na wysokość przychodu. Wielu przedsiębiorców osiąga bowiem przychody powyżej tej kwoty przy jednoczesnych bardzo wysokich kosztach uzyskania przychodów.
  2. Wprowadzono zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS w okresie 3 miesięcy w wysokości 50% – dla małych przedsiębiorstw, czyli firm zatrudniających od 10 do 49 pracowników, tytułu składek za miesiące marzec-maj 2020 r. Zwolnienie ze składek rozszerzono także na wszystkich płatników składek będących spółdzielniami socjalnymi, bez względu na liczbę pracowników, jeżeli były płatnikami przed dniem 1 kwietnia 2020 r. Zwolnienie będzie przysługiwało w wysokości kwoty nieopłaconych należności z tytułu składek za miesiące marzec-maj 2020 r. Doprecyzowano również przepisy w zakresie obliczania limitu ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń, który to limit ogranicza możliwość skorzystania ze zwolnienia ze składek – do tego limitu nie będą wliczani pracownicy młodociani.
  3. Wyjaśniono, że dla płatników składek, którzy zostali objęci zwolnieniem (zgłaszających do ubezpieczeń inne osoby), istnieje możliwość zwolnienia składki za marzec pomimo jej opłacenia. Stosowanym już od dłuższego czasu rozwiązaniem przez przedsiębiorców – w sytuacji napotkania problemów finansowych – jest też ulga w opłacaniu składek (dzięki tarczy antykryzysowej – bez opłaty prolongacyjnej), odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Proponowana pomoc dotyczy wszystkich płatników składek, w tym opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne za przedsiębiorcę i pracujące dla niego osoby. Tarcza 2.0  wprowadza dodatkowo zwolnienie z opłacania odsetek od należności z tytułu składek należnych za okres przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r.
  4. Dokonano zmiany w wypłacaniu tak zwanego świadczenia postojowego. Przedsiębiorcy i osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, o dzieło) będą mogły otrzymać świadczenie postojowe trzykrotnie – a nie tak, jak miało to miejsce wcześniej – tylko jeden raz. Świadczenie postojowe skierowane jest do wszystkich prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, zarówno prowadzących ją jednoosobowo i zatrudniających pracowników, jak i osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych – jeśli spełniają określone warunki. Ponowne przyznanie świadczenia postojowego będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty po raz pierwszy tego świadczenia. Warunek to wykazanie w oświadczeniu, że sytuacja materialna się nie poprawiła.
  5. Wyjaśniono, że zwolnienie ze składek ZUS oraz wypłata mikropożyczek nie będą wliczane do przychodu.
  6. W zakresie pożyczki dla mikroprzedsiębiorców rozszerzono krąg podmiotów mogących z niej skorzystać na również tzw. na osoby samozatrudnione, na zasadach i warunkach ustalonych dotychczas. Osoba taka będzie mogła starać się o umorzenie pożyczki przy utrzymaniu działalności przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki.
  7. Rozszerzono także zakres podmiotów, które mogą skorzystać z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników objętych postojem ekonomicznym albo obniżeniem wymiaru czasu pracy. Oprócz przedsiębiorców z dofinansowania będą mogły skorzystać organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego i wolontariat. Możliwością dofinansowania zostaną objęte również państwowe osoby prawne w rozumieniu finansów publicznych, tj. osoby prawne utworzone na mocy ustawy w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem między innymi: przedsiębiorstw, spółek prawa handlowego i banków.
  8. Dokonano także zmian w zakresie prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracownika. W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii dopuszczalne ma być przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii pracodawca zatrudniający pracowników m.in.:
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej, lub podwykonawcą takiej sieci,
  • zapewniających funkcjonowanie stacji paliw płynnych
  • na obszarze lub na terenie obiektu ważnego dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa,
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegająca na świadczeniu czynności bankowych
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym   działalność w sektorze rolnospożywczym  związaną z wytwarzaniem żywności, będzie miał możliwość na czas oznaczony nie dłuższy niż do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:
  • zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;
  • polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.
  • zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,

polecić pracownikowi realizowanie prawa do odpoczynku w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Odnośnie legalizacji pobytu cudzoziemców Ustawa przewiduje rozszerzenie katalogu dokumentów, na mocy których pobyt cudzoziemca przebywającego na terytorium RP w okresie do upływu 30 dni od daty odwołania stanu epidemii będzie uznawany za legalny. Podstawę do pobytu w przedłużonym okresie stanowić mają również dokumenty (wiza, dokument pobytowy) wydane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, również te spoza obszaru Schengen, o ile będą uprawniały do pobytu na terytorium RP. Analogicznie do rozwiązań przyjętych w poprzedniej nowelizacji, przedłużenie legalności pobytu dla cudzoziemców na podstawie rozszerzonego katalogu, będzie się wiązało również z tożsamym przedłużeniem uprawnień do wykonywania pracy. Przedłużony o wspomniany 30-dniowy termin ma zostać również ważność karty pobytu oraz tymczasowe zaświadczenia tożsamości cudzoziemca.

Ustawa pod kątem podatkowym wprowadziła udogodnienia dla podatkowych grup kapitałowych (CIT). Przepisy nowelizujące przewidują bowiem prawo zachowania statusu podatkowej grupy w przypadku, jeśli występujące w spółkach zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz brak możliwości osiągnięcia udziału dochodów w przychodach w wysokości co najmniej 2% będą spowodowane negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi z powodu COVID-19.

Także zwolniono kryptowaluty od podatku PCC. Przepisy antykryzysowe przewidują od 1 lipca 2020 r. zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaży oraz zamiany wirtualnych walut, określonych potocznie mianem tzw. kryptowalut.

Dokonano zmiany w VAT rozszerzające możliwość stosowania 0% stawki VAT z perspektywy przedmiotowej i podmiotowej, a dotyczące dostawy tabletów i laptopów na rzecz placówek oświatowych (przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych dotychczas w ustawie o podatku od towarów i usług) – obecnie preferencja ta dotyczy zasadniczo wyłącznie komputerów stacjonarnych, jak i dostawy sprzętu komputerowego na rzecz operatora OSE (obecnie – NASK).

Nowelizacja przewiduje, że kierownicy państwowych jednostek organizacyjnych, na rzecz których ustanowiony został trwały zarząd w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa będą mogli odstąpić od dochodzenia należności z tytułu oddania nieruchomości w najem, dzierżawę lub użytkowanie,przypadających za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii na wniosek podmiotu, którego płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19.

Nowelizacja wyłącza obowiązek zastosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w stosunku do zamówień powołanej do zarządzania nowym programem antykryzysowym Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. oraz jej spółek zależnych, których przedmiotem będą towaru lub usługi niezbędne do zapewnienia realizacji procesu udzielania wsparcia w związku z COVID-19. Rozszerzono także zakres dotychczasowego wyłączenia w stosunku do zamówień ZUS, uwzględniając obok dotychczas przewidzianych usług lub dostaw w związku z realizacją zadań związanych z ustalaniem prawa lub wypłatą świadczenia postojowego, także usługi lub dostawy związane z odstąpieniem od pobierania odsetek za zwłokę nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz związanych z nimi ograniczeń w przemieszczaniu się, umowy o zamówienie publiczne zawierane powinny być pod rygorem nieważności w formie pisemnej, albo za zgodą zamawiającego w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Nowelizacja przewiduje przedłużenie do 30 września 2020 r. terminu do złożenia oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych. Ponadto, termin do dołączenia do lokalnej dokumentacji cen transferowych grupowej dokumentacji cen transferowych jest przedłużony do 31 grudnia 2020 r.

Do zakresu spraw pilnych pod kątem procedowania sądowego dodano sprawy o rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego. Zawężono przy tym zakres terminów postępowań, których bieg na skutek wystąpienia COVID-19 się nie rozpocznie lub zostanie zawieszony. Do zakresu tych terminów należą przede wszystkim terminy związane z zagospodarowaniem przestrzennym gmin oraz realizacją inwestycji mieszkaniowych. Spod wyłączenia biegu lub zawieszenia terminu zostaną również wyłączone terminy związane z kontrolami i inspekcjami wynikającymi z przepisów prawa farmaceutycznego i ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wstrzymano biegu terminu obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do dłużników, których stan niewypłacalności powstał w trakcie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemiologicznego wywołanego wystąpieniem COVID-19. Brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie będzie zatem skutkować powstaniem odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną na skutek nieterminowego złożenia tego wniosku. Bieg terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie odpowiedzialności rozpocznie bieg na nowo po zniesieniu stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemiologicznego.


Niniejsze opracowanie zostało sporządzone na potrzeby Klientów w bardziej przystępnej formie i języku względem treści wskazanej powyżej Ustawy. Mimo to przed podjęciem jakichkolwiek działań prawnych należy zapoznać się z całościową treścią ustawy i  skonsultować działania z Kancelarią.  Opracowanie nie jest bowiem wiążącą poradą prawną i ma wyłącznie charakter informacyjny.