Menu Zamknij

Nowelizacja KPC w związku z wyrokami TSUE

Dnia 24 września 2021 r. wchodzi w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego dalej „k.p.c.”, oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2021.1655).

Nowelizacja jest wynikiem implementacji rozstrzygnięć TSUE w sprawach C-176/17 Profi Credit Polska oraz w połączonych sprawach C-419/18 i C-483/18 Profi Credit Polska w zakresie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, dotyczących postępowania nakazowego z weksla w sporach przeciwko konsumentom.

Wprowadzane zmiany obejmują m.in. konieczność badania przez sąd umowy wraz z deklaracją wekslową i załącznikami pod względem postanowień niedozwolonych, wydłużenie terminu do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty oraz ograniczenie maksymalnej wysokości opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty.

Na gruncie przedmiotowej nowelizacji następuje zmiana brzmienia art. 165 § 2 k.p.c. polegająca na dopuszczeniu faktycznej możliwości dokonywania przez strony oraz uczestników postępowania skutecznego (gwarantującego zachowanie terminu do dokonania czynności procesowej) nadawania pism procesowych do sądu w polskich placówkach pocztowych wszystkich operatorów pocztowych w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe.  Ustawa wprowadza rozwiązanie umożliwiające nadanie pisma w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej. Jednocześnie wprowadzona zmiana polega na tym, że domniemanie, o którym mowa w art. 165 § 2 k.p.c. (tj. domniemanie wniesienia pisma do sądu w dniu nadania przesyłki u operatora), dotyczy tylko przesyłek poleconych.

Głównym punktem nowelizacji k.p.c. w związku z ww. wyrokami TSUE jest nałożenie w art. 485 § 2 zdanie trzecie k.p.c. na stronę powodową obowiązku dołączenia do pozwu umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, wraz z deklaracją wekslową i załącznikami, jeżeli dłużnikiem jest konsument. Ustawa wprowadza również konieczność składania przez stronę powodową oświadczenia o tym, czy roszczenie dochodzone pozwem przeciwko dłużnikowi, będącemu osobą fizyczną, powstało w związku z umową zawartą z konsumentem. Brak takiego oświadczenia będzie brakiem formalnym skutkującym zwrotem pozwu.

Pozostałe zmiany przewidziane w ustawie łagodzą wymogi formalno‑fiskalne w stosunku do konsumentów wnoszących zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. I tak w art. 4802 k.p.c., następuje wydłużenie terminu (w sytuacji gdy doręczenie pozwanemu nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym ma nastąpić na terenie Rzeczypospolitej Polskiej) do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty do miesiąca, w tym dla pozwanego zobowiązanego z weksla, którym jest konsument. Wydłużenie terminu obejmuje wszystkich pozwanych – nie tylko konsumenta.

Ustawa zakłada również wprowadzenie sztywnego terminu trzech miesięcy, w miejsce otwartego terminu określonego jako „nie krótszy niż trzy miesiące”, na wniesienie środka zaskarżenia od dnia doręczenia nakazu zapłaty, gdy doręczenie ma nastąpić poza terenem Unii Europejskiej miesięcy  (art. 4802 § 2 pkt 4 k.p.c.).

Ustawa wprowadza również zmianę w ustawie z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, określając górną granicę opłaty sądowej od zarzutów od nakazu zapłaty w sprawach, w których pozwanym jest konsument – na kwotę 750 zł.

W prawie wekslowym ustawa wyłącza przenoszalność ze skutkiem indosu praw z weksla wystawionego przez konsumenta na osobę trzecią. Nowowprowadzane regulacje przewidują, iż weksel wręczony przedsiębiorcy w celu spełnienia lub zabezpieczenia wierzytelności, która wynika z umowy zawartej z konsumentem, powinien zawierać zastrzeżenie „nie na zlecenie” lub inne równoznaczne. W razie przyjęcia przez przedsiębiorcę, w takich okolicznościach, weksla niezawierającego zastrzeżenia „nie na zlecenie” lub innego równoznacznego i przeniesienia takiego weksla na inną osobę przedsiębiorca zobowiązany będzie do naprawienia poniesionej przez wystawcę weksla szkody przez zapłatę weksla. Taka odpowiedzialność przedsiębiorcy względem wystawcy weksla zaistnieje także, gdy weksel znajdzie się w posiadaniu innej osoby wbrew woli przedsiębiorcy. Ustawa zobowiązuje również przedsiębiorcę do niezwłocznego zwrotu weksla wystawcy po spełnieniu świadczenia wynikającego z umowy zawartej z konsumentem.

Ustawa z 11 sierpnia 2021 poza k.p.c. i wyżej wskazanymi ustawami wprowadza zmiany również w:

  • ustawie z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeks wykroczeń,
  • ustawie zdnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, 
  • ustawie z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o prawie pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed wszczęciem takiego postępowania,
  • ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

 

Głównym celem rozwiązań przewidzianych w nowelizacji k.p.c. jest ochrona konsumentów, która konsekwentnie rozciąga się na pozostałe ustawy objęte ustawą zmieniającą.