Menu Zamknij

Konsekwencje podatkowe i karno-skarbowe mogące wynikać z braku lub opóźnionej zapłaty zobowiązań podatkowych. Koronawirus (COVID-19)

STAN NA 19 MARCA 2020 R

Skutki obecnej sytuacji związanej ze stanem epidemicznym „Koronawirus (COVID-19)” mogą znacząco wpływać na życie i obrót gospodarczy. Aktualna sytuacja rodzi wiele pytań natury prawnej i podatkowej, na które firmy muszą znaleźć niezwłoczną odpowiedź celem zachowania płynności finansowej, prawidłowej realizacji umów handlowych czy wreszcie prawidłowego wywiązania się z obowiązków podatkowych. Niniejsze opracowanie ma na celu przybliżenie zwłaszcza tej trzeciej sfery, w tym w szczególności określenie konsekwencji braku lub opóźnienia zapłaty zobowiązań podatkowych.

Zaległość podatkowa


Podatek niezapłacony w terminie płatności, stosownie do art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowi zaległość podatkową. W myśl § 2 w/w artykułu, za zaległość podatkową uważa się także niezapłaconą w terminie zaliczkę na podatek lub ratę podatku.

Termin płatności podatku jest pochodną sposobu powstania zobowiązania podatkowego. W przypadku zobowiązania powstającego z mocy prawa, tj. wskutek zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy wiążą powstanie takiego zobowiązania, a podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek oraz dla płatników za termin płatności uważa się, co do zasady, ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego wpłata powinna nastąpić. Natomiast w przypadku, gdy do powstania zobowiązania podatkowego niezbędnym jest doręczenie decyzji wymiarowej organu podatkowego, w której treści następuje ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, termin płatności przypada na:

– 14. dzień, licząc od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, albo

– dzień wskazany w przepisach prawa podatkowego – jeżeli przepisy te określają kalendarzowo termin płatności podatku – jednakże nie wcześniej, niż przed upływem 14 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Każda płatność, która uchybia powyższym terminom powoduje powstanie zaległości podatkowej.

Najważniejsze terminy


W marcu z mocy prawa istnieją następujące terminy płatności podatków (poniżej wskazano najpowszechniejsze):

a) do 20. marca:

– zapłata zaliczki na PIT/CIT za luty;

– wpłata pobranych zaliczek od przychodów ze stosunku pracy za luty;

– wpłata przez płatników, o których mowa w art. 41 Ustawy PIT, pobranych zaliczek na podatek dochodowy lub zryczałtowanego podatku dochodowego za luty;

– wpłata podatku dochodowego od przychodów budynków, o którym mowa w art. 24b Ustawy CIT i w art. 30g ustawy PIT za luty;

b) do 25. marca:

– zapłata podatku VAT za luty (rozliczenia miesięczne);

c) do 31. marca:

– zapłata rocznego CIT

Odsetki za zwłokę


Zgodnie z art. 53 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych, w tym również nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy, naliczane są odsetki za zwłokę. Stawka odsetek za zwłokę na chwilę obecną wynosi 8% w skali roku i jest określona w najniższej dopuszczalnej przepisami prawa wartości.

Warto jednak wskazać, że zgodnie z art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej podatnik, płatnik lub inkasent uprawniony jest do zastosowania obniżonej stawkę odsetek za zwłokę (w wysokości połowy stawki podstawowej) w przypadku spełnienia łącznie następujących warunków:

1) złożenia prawnie skutecznej korekty deklaracji, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia upływu terminu do złożenia deklaracji;

2) zapłaty zaległości podatkowej w ciągu 7 dni od dnia złożenia korekty.

Zgodnie jednak z § 3 w/w przepisu obniżonej stawki odsetek za zwłokę nie stosuje się w przypadku korekty deklaracji:

  • złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli podatkowej, a w przypadkach gdy nie stosuje się zawiadomienia – po zakończeniu kontroli podatkowej;
  • złożonej po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej;
  • dokonanej w wyniku czynności sprawdzających.

Sankcje karno-skarbowe


Niezależnie od odsetek za zwłokę wpłata z opóźnieniem lub brak wpłaty należnego zobowiązania podatkowego w terminie stanowi czyn karalny na gruncie Kodeksu karnoskarbowego. Podstawowym przepisem penalizującym takie zachowanie jest art. 57 § 1 KKS („Podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.”).

Nie należy jednak zapominać, że w przypadku, gdy brak zapłaty podatku wynika z braku złożenia deklaracji lub podaniu nieprawdy w złożonej deklaracji podatkowej to zastosowanie mogą znaleźć również odpowiednio art. 54 oraz art. 56 KKS.

Koszty egzekucyjne


Końcowo należy również mieć świadomość, że niezapłacenie podatku w terminie może wiązać się z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji – z koniecznością zapłaty, oprócz podatku wraz z odsetkami, również kosztów egzekucyjnych.

Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych


Zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Dodatkowo art. 67b Ordynacji podatkowej (dedykowany wyłącznie podatnikom prowadzącym działalność gospodarczą) przewiduje w § 1, że organ podatkowy na wniosek podatnika może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a:

1) które nie stanowią pomocy publicznej;

2) które stanowią pomoc de minimis – w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis;

3) które stanowią pomoc publiczną w zakresie szczegółowo określonych przeznaczeń pomocy.

Przepisy szczególne


Końcowo należy podkreślić, że powyższe informacje oparte są o powszechnie obowiązujące i ogólne przepisy prawa. Zgodnie z nieoficjalnymi komentarzami należy spodziewać się w najbliższych dniach również regulacji szczegółowych, przewidzianych przeciwdziałaniu konsekwencjom obecnej sytuacji. Niemniej jednak ich szczegółowa analiza, w tym warunki czy możliwości do skorzystania z dodatkowego wsparcia, będzie możliwa dopiero po opublikowaniu finalnych wersji przepisów.

 

Jakub Pacan
Doradca podatkowy nr 12481