Menu Zamknij

Główne uregulowania nowelizacji ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysom związanym z wystąpieniem covid-19

W dniu 02 listopada 2020 r. Prezydent RP podpisał nowelizację Ustawy z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID19, czyli tzw. podpisał nowelizację tzw. ustawę covidową.

Celem ustawy jest wprowadzenie nowych oraz zmodyfikowanie obowiązujących regulacji dotyczących przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym związanym z epidemią choroby zakaźnej COVID-19. Ustawa ta obejmuje zmiany wprowadzone dotychczas 12 ustawami, począwszy od ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, a jej ostateczny kształt jest zbieżny z przedstawionym Państwu uprzednio przez Kancelarię projektem.

Nowelizacja reguluje zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażenia lub choroby zakaźnej, uprawnienia i obowiązki, świadczeniodawców oraz świadczeniobiorców i innych osób przebywających na terytorium RP w tym zakresie, a także zasady pokrywania kosztów realizacji zadań, w szczególności tryb finansowania świadczeń opieki zdrowotnej dla osób z podejrzeniem zakażenia lub choroby zakaźnej, w celu zapewnienia tym osobom właściwego dostępu do diagnostyki i leczenia. Dodatkowo wprowadzono możliwość zarządzenia przez wojewodę, na czas określony, użycia straży gminnych (miejskich) do wspólnych działań z Policją, w celu realizacji zadań ochrony spokoju i porządku w miejscach publicznych oraz współdziałania z właściwymi podmiotami w zakresie ratowania życia i zdrowia obywateli, pomocy w usuwaniu awarii technicznych i skutków klęsk żywiołowych oraz innych miejscowych zagrożeń.

Zakłada podwyższenie do 200 % wynagrodzenia dla pracowników medycznych oraz służb, skierowanych przez wojewodę do pracy związanej ze zwalczaniem COVID-19 i wprowadzenie możliwości zatrudnienia lekarzy zza granicy, jak i ewentualne konsekwencje braku wykonania tych obowiązków. Pracownicy medyczni zatrudnieni w podmiotach leczniczych, którzy pracują z chorymi na COVID-19 i funkcjonariusze, wykonujący polecenia związane z walką z epidemią, zachowają prawo do 100 proc. uposażenia w razie kwarantanny lub izolacji.

Wprowadzono także przepisy, umożliwiające okresowe zatrudnianie – w trybie uproszczonym, pod ścisłą kontrolą konsultantów okręgowych izb lekarskich, pod nadzorem specjalistów – lekarzy, którzy uzyskali kwalifikacje zawodowe poza UE (na okres pięcioletni). Warunkiem ma być m.in. znajomość języka polskiego, wystarczająca do wypełniania obowiązków.

Do pracy przy zwalczaniu epidemii będą mogli zostać skierowani pracownicy podmiotów medycznych, osoby wykonujących zawody medyczne oraz np. studenci zawodów medycznych, doktoranci, ratownicy medyczni, lekarze w trakcie stażu podyplomowego, albo lekarze, którzy ukończyli staż, ale jeszcze nie zdali lekarskiego egzaminu końcowego. Poszerzone mają zostać również kompetencje wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego. Art. 20a wprowadza funkcję krajowego koordynatora ratownictwa medycznego. Osoba ta będzie całkowicie zależna od ministra, jako że ma to być sekretarz stanu lub podsekretarz stanu Ministerstwa Zdrowia. Ma rozstrzygać spory dotyczące przyjęcia chorych w stanie zagrożenia zdrowotnego do szpitala w innym województwie.

Nowela zawiera nadto zapis. tzw. klauzuli miłosiernego Samarytanina. Zgodnie z nowymi przepisami nie popełniają przestępstwa lekarze, pielęgniarki i ratownicy, którzy lecząc pacjentów z COVID-19 i działając w szczególnych okolicznościach, dopuścili się czynu zabronionego, chyba że był on wynikiem rażącego niezachowania ostrożności

Został podwyższony do 65. roku życia ( z dotychczas 60. roku życia) wiek dla mężczyzn kierowanych przez wojewodę do zwalczania pandemii. Umożliwiono także skierowanie do pracy przy zwalczaniu epidemii osób, które nie ukończyły 18 lat bądź ukończyły 60 lat w przypadku kobiet lub 65 lat w przypadku mężczyzn, osób samotnie wychowujących dziecko w wieku do 18 lat oraz osób wychowujących dziecko w wieku do 14 lat, o ile wystąpią z takim wnioskiem do wojewody.

Wprowadzono także wyłączenie jednostek samorządu terytorialnego ze stosowania prawa zamówień publicznych w zamówieniach dot. usług, związanych z walką z pandemią. Warunkiem ma być jedynie publikacja ciągu 14 dni w Biuletynie Informacji Publicznej informacji o udzieleniu zamówienia. Zakres wyłączenia m.in. spod ustawy prawo budowlane obejmie natomiast nie tylko podmioty lecznicze, ale również i przedsiębiorców, realizujących – w drodze polecenia wojewody – zadania związane ze zwalczaniem COVID-19.

Poszerzono także wykaz podmiotów, które za zgodą wojewody w czasie epidemii nie podlegają przepisom m.in prawa budowlanego czy dotyczące planowania i zagospodarowania przestrzennego o inne niż wykonujące działalność leczniczą. Ma to usprawnić budowę i organizację tymczasowych szpitali, bądź przeznaczenia na ten cel uzdrowiska, czy prywatnego szpitala. Budowa takiej placówki leczniczej może być powierzona innemu podmiotowi niż leczniczy w drodze polecenia. Przy tworzeniu m.in. szpitali tymczasowych nie będzie wymagane stosowanie rozporządzenia w sprawie wymagań dotyczących np. warunków techniczno-sanitarnych, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia i urządzenia podmiotu wykonującego działalność leczniczą.

Poszerzono ponadto katalog osób mogących pobierać wymazy o osoby, które współpracują z systemem ratownictwa medycznego oraz współpracujące albo będące ratownikami w systemie ministra obrony narodowej.

Warunkiem udzielenia pomocy publicznej ma być deklaracja o właściwym wykorzystaniu środków otrzymanych w ramach tzw. tarcz i przestrzeganie obostrzeń sanitarnych. Nowela wprowadza też możliwość zawieszenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach kierownika podmiotu leczniczego prowadzącego szpital w przypadku odmowy wykonania polecenia i należytego wykonania z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zawieszenie miałoby wygasać automatycznie po upływie 30 dni od dnia odwołania epidemii.

Wprowadzono przepis, który pozwala odmówić przedsiębiorcy pomocy publicznej za naruszenie ograniczeń, nakazów i zakazów udzielanej mu w ramach łagodzenia skutków ekonomicznych epidemii. Musi on jednak, ubiegając się o wsparcie finansowe, złożyć oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że nie naruszył w żaden sposób obowiązujących obostrzeń. Jeśli złoży fałszywe oświadczenie, będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanych w ramach pomocy środków wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.

Ma zostać wydłużony czas realizacji recept na leki, które są obecnie niedostępne o nie więcej niż 150 dni od dnia jej wystawienia.

Uregulowano uznanie niemożności wykonywania pracy wskutek poddania się obowiązkowi kwarantanny, izolacji w warunkach domowych albo izolacji za równą z niezdolnością do pracy z powodu choroby.

Nadto, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia, będzie mogła nałożyć obowiązek poddania się badaniom lekarskim przez osoby chore i podejrzane o zachorowanie, stosowania określonych środków profilaktycznych i zabiegów, a także nakazu zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach, wraz ze sposobem realizacji tego nakazu.

Wskazano również możliwość odmowy obsługi klienta, który nie wypełni obowiązku zasłaniania ust i nosa. Zawiera też delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia katalogu ograniczeń, obowiązków, nakazów i przewiduje karę za nieprzestrzeganie ograniczeń od nagany po grzywnę w wysokości do 1 tys. zł.

Została też wprowadzona możliwość wykonywania pracy w okresie przebywania na kwarantannie (za zgodą pracownika i pracodawcy).

Nowela Ustawy nie wprowadziła wbrew propozycji Senatu zmiany wprowadzającej zasiłki opiekuńcze dla rodziców opiekujących się dziećmi, które nie uczęszczają do szkoły np. z powodu wprowadzenia pracy zdalnej. Nie zaakceptowano również poprawki o utworzeniu funduszu celowego w wysokości 5 mld zł przeznaczonego m.in. na zakup testów diagnostycznych, 10 mln dawek szczepionek przeciw grypie i sprzętu do intensywnej terapii, jak i dopłaty dla wszystkich pracowników służby zdrowia.