Menu Zamknij

Finansowanie rozwoju firm z funduszy europejskich

Prace badawczo-rozwojowe często kojarzone są z laboratorium i naukowcami w białych fartuchach. I pierwsze skojarzenie jest właściwe ale nie pełne. W rzeczywistości ten zakres prac to także projektowanie, wymyślanie nowych zastosowań swoich produktów, modyfikacje już istniejących materiałów czy funkcjonalności. Tak to może funkcjonować na przykład w firmie z branży meblarskiej, która udoskonala modele swoich mebli zmieniając materiały na bardziej praktyczne czy wyposażając je w nowe funkcjonalności.

Wspólnie z ekspertami z firmy ELPARTNERS wyjaśnimy jak je definiować i wykorzystać możliwości dofinansowań z funduszy europejskich na taką działalność w ramach własnej firmy.

Na początek przykład

Aby rozjaśnić obszary związane z pracami badawczo-rozwojowymi poniżej przedstawiamy przykłady dwóch projektów, które pozyskały dofinansowanie na realizację projektów B+R, w perspektywie finansowania 2014-2020:

  • Firma na co dzień zajmująca się projektami z obszaru grywalizacji. Tworzy zaawansowane technologicznie projekty, które wykorzystują zagadnienia psychologii i analizy danych. Udało się jej pozyskać dofinansowanie na ponad 1,5 miliona złotych, na przeprowadzenie prac B+R w celu stworzenia systemu do rekrutacji opartego o grę komputerową. W projekcie uwzględniono również prace przedwdrożeniowe w postaci analizy możliwości ochrony intelektualnej, a także koszty promocji projektu.
  • Firma, która zajmuje się produkcją narzędzi pomiarowych, pozyskała dofinansowanie na opracowanie prototypu nowego narzędzia – interferometru laserowego. Projekt trwa ponad 2 lata i zakłada realizację 3 etapów badawczych. Wśród nich dwa etapy obejmują badania przemysłowe, trzeci z kolei prace rozwojowe. Wśród wydatków znalazły się koszty personelu projektu, nabycia materiałów niezbędnych do badań oraz koszty pośrednie. Dofinansowanie projektu to prawie 1,3 miliona złotych.

 

Czym są projekty badawczo-rozwojowe?

Badania i rozwój (B + R) to procesy, stanowiące pierwszy etap cyklu życia produktu, które kształtują jego funkcjonalność i nowoczesność. Składają się one na kompleks działań, które zachodzą we wszystkich dziedzinach przedsiębiorstwa, skierowany na osiągnięcie silnej pozycji konkurencyjnej firmy na rynku. Oficjalna nomenklatura Głównego Urzędu Statystycznego tłumaczy prace badawczo-rozwojowe jako – „systematycznie prowadzone prace twórcze podjęte dla zwiększenia zasobów wiedzy o człowieku, kulturze i społeczeństwie oraz poszukiwanie nowych rozwiązań dla tej wiedzy. Działania te służą wyłonieniu rozwiązań nie wynikających w sposób oczywisty z dotychczasowego stanu wiedzy.” W B+R wyróżniamy 3 rodzaje działalności:

  • badania podstawowe (basicresearch), które określić możemy jako działania eksperymentalne bądź teoretyczne, mające na celu zdobycie nowej wiedzy na temat badanej dziedziny bez nastawienia na konkretne jej wykorzystanie bądź zastosowanie.
  • badania stosowane (applied research) to z kolei, podobnie jak w przypadku badań podstawowych, prace badawcze mające na celu zdobycie nowej wiedzy. Jednak w tym przypadku jest ona skoncentrowana na konkretnym celu praktycznym

  • prace rozwojowe (experimental development) to ciągła, systematyczna praca bazująca na istniejącej wiedzy uzyskanej poprzez działalność badawczą i/lub doświadczenie praktyczne, która ma na celu produkcję nowych produktów, urządzeń, materiałów bądź znaczące ulepszanie procesów, usług czy systemów już istniejących.

Projekty oparte na pracach badawczo-rozwojowych doprowadzają do wprowadzenia w organizacji nowych produktów czy usług, a co za tym idzie doprowadzają do wzrostu konkurencyjności firm. Projekty R&D z uwagi na swoje znaczenie i specyfikę, wymagają jednak odpowiedniego przygotowania. Zarządzane one być powinny przez odpowiednią kadrę, która w toku realizacji projektu, wykazuje się odpowiednimi kwalifikacjami, a także wymagają zaangażowania kreatywnego personelu wykonawczego. Każdy projekt B+R jest ponadto inny, unikatowy, posiadający określone warunki, zakres, realizatorów i wyzwania. Można go określić jako „realizację celu, nie zawsze precyzyjnie sformułowanego, najczęściej pozwalającego na uzyskanie nowej wiedzy o otaczającej nas rzeczywistości, na realizację którego dysponujemy niezbędnymi zasobami, w tym wysoko wykwalifikowanym zespołem wykonawców. Projekt realizujemy w określonym czasie, mając na uwadze ryzyko (niekiedy wysokie) i założone parametry. Zdajemy sobie również sprawę, że na początku realizacji projektu badawczo-rozwojowego nie wszystko jest do końca określone, a w trakcie jego realizacji następuje uściślenie parametrów” (Projekt badawczo-rozwojowy: charakterystyka i znaczenie, Jerzy Kisielnicki Wydział Zarządzania Uniwersytet Warszawski). Co ważne – wszystkie projekty R&D charakteryzują się niepewnością lub ryzykiem niezrealizowania. Realizowane są w warunkach, w których trudno wprost określić, czy zaplanowany cel zostanie osiągnięty.

W mijającej perspektywie finansowania funduszy unijnych, jak również w nowej, nadchodzącej, na lata 2021-2027, projekty B+R mają kluczowe znaczenie. Niezmiernie istotne to jest w naszym kraju, gdzie prowadzenie prac badawczo-rozwojowych jest konieczne z punktu widzenia prowadzenia polityki innowacyjności i wzrostu konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. Z dofinansowania na realizację projektów B+R mogą korzystać zarówno firmy z sektora MŚP (mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa), jak i duże podmioty. Jeśli firma zastanawia się nad możliwością uzyskania dotacji na działalność R&D, w pierwszej kolejności powinna sprawdzić, czy typ jej działalności znalazł się na liście tak zwanych Krajowych Inteligentnych Specjalizacji (KIS) bądź Regionalnych Inteligentnych Specjalizacji (RIS).

Czym są Krajowe Inteligentne Specjalizacje (KIS)?To lista preferowanych przez Ministerstwo Rozwoju dziedzin działalności. Jeśli firma wpisuje się w chodź jedną z nich, ma większe szanse na uzyskanie dofinansowania. Regionalne Inteligentne Specjalizacje (RIS), podobnie jak KIS, są jednym z instrumentów wspomagających osiągnięcie celów Regionalnych Strategii Innowacji dla danego Województwa. W większości województw wsparcie w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych na prace B+R otrzymają tylko projekty wpisujące się w RIS. Listy RIS różnią się między województwami, dlatego warto sięgnąć po aktualną rozpiskę dotyczącą danego województwa.

Prowadzenie prac B+R pozytywnie wpływa na rozwój firmy i zwiększa jej przewagę konkurencyjną na rynku. W ramach dofinansowań na prowadzenie projektów R&D można przeznaczyć pozyskane środki na eksperymentalne prace rozwojowe i/lub badania przemysłowe. Możliwe jest także przekazanie pewnej kwoty dofinansowania (do 20%) na prace przedwdrożeniowe, obejmujące np. zbadanie możliwości uzyskania patentu, promocję projektu czy zatrudnienie specjalistów. Zawsze warto zastanowić się nad również nad skorzystaniem z ulgi B+R, która dodatkowo może zmniejszyć wkład własny firmy do projektu.

Poziom dofinansowania uzależniony jest od wielkości przedsiębiorstwa i rodzaju prowadzonych prac badawczych. Dodatkowo można uzyskać tzw. „premię”. Premia przyznawana jest przedsiębiorstwom, które:

  • realizują projekt w ramach tzw. skutecznej współpracy z innym przedsiębiorstwem lub jednostką naukową,
  • szeroko rozpowszechniają wyniki projektu, tzn. prezentują je na konferencjach naukowych, publikują wyniki w czasopismach lub rozpowszechniają projekt za pośrednictwem bezpłatnego oprogramowania.

Dla przykładu:

Średnie przedsiębiorstwo prowadzące badania przemysłowe i dodatkowo mogące uzyskać premię jest w stanie otrzymać 75% dofinansowania projektu. Małe przedsiębiorstwo otrzyma w takiej sytuacji aż 80% dofinansowania. Maksymalny poziom dofinansowania w ramach konkursów na prace B+R może wynieść więc aż 80%. W ramach dotychczasowych kryteriów oceny tego typu projektów w ramach konkursu zwanego „Szybką ścieżką” dużą wagę przykładało się do nowości rezultatów projektu, planu prac projektowych, zespołu projektowego, zapotrzebowania rynkowego i opłacalności wdrożenia. Dla firm, które planują realizację projektów badawczo-rozwojowych i chciałyby pozyskać dofinansowanie na tego typu projekty w ramach nowej perspektywy dofinansowania funduszy unijnych, jest to więc najlepszy moment na przygotowanie się do założeń projektowych i osiągnięcia maksimum punktowego, a co za tym idzie zwiększenia szans na pozyskanie dofinansowania.

W przypadku pytań dotyczących powyższej tematyki zapraszamy do kontaktu z naszymi specjalistami.

Współautorem niniejszego opracowania są Bartosz Trawiński z ELPARTNERS Sp. z o.o. zajmującej się pozyskiwaniem funduszu unijnych na działania B+R oraz Jakub Pomorski z Koksztys Kancelarii Prawa Gospodarczego Sp.k.