Menu Zamknij

TARCZA 3.0

Stan na 2020-05-18


Do dnia dzisiejszego w polskim obrocie prawnym pomoc przedsiębiorcom dotkniętymi negatywnymi skutkami epidemii wywołanej COVID-19 ma zagwarantować Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. zwana powszechnie tzw. tarczą antykryzową. Jej rozwiązania sprowadzają się w obecnym kształcie do wsparcia  przede wszystkim jednoosobowych działalności gospodarczych, mikro, małych i średnich przedsiębiorców, z licznymi obostrzeniami. Została ona rozszerzona a co do niektórych kwestii uzupełniona tarczą 2.0., a w dniu 16.05.2020 r. także tarczą 3.0. , która przewiduje następujące instrumenty pomocy opisane poniżej.

                W treści Ustawy nie znalazły się pierwotnie zaproponowane przepisy dotyczące znaczących zmian w regulacji stosunków pracowniczych, nie zostały one jednak całkowicie wykluczone i mają być poddane dalszym pracom legislacyjnym.  W tarczy 3.0 nie znalazły się także uprzednio zapowiadane przepisy dotyczące  Funduszu  Dopłat do Odsetek.

  1. Zwolnienie z ZUS i możliwość zwrotu zapłaconych składek

Tarcza 3.0 wprowadziła dla płatników prawo do ubiegania się o zwrot należności za uregulowane składki za kwiecień i maj 2020 r.  Tarcza 3.0 jako podstawę zwrotu wpłaconych do organu rentowego należności wskazuje art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 266). Płatnik, który złoży do organu rentowego wniosek o zwolnienie ze składek, a uregulował wcześniej już należności za kwiecień i maj, może zastosować jedno z dwóch rozwiązań. Może on nie podejmować żadnych działań, a wtedy organ rentowy z urzędu zaliczy nadpłatę na poczet przyszłych składek. Jeżeli jednak płatnik chce otrzymać pieniądze z powrotem, musi złożyć wniosek o zwrot nadpłaty.

Tarcza 3.0 rozszerza po raz kolejny krąg podmiotów zwolnionych z należności do ZUS. Tym razem o zwolnienie z opłacania składek (za kwiecień i maj) będą mogły ubiegać się osoby opłacające je na własne ubezpieczenia, których przychód był wyższy niż 300 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (czyli 15 681 zł). Warunkiem jest to, by ich dochód z tej działalności, uzyskany w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 7 tys. zł. Skorzystają na tym przedsiębiorcy, którzy mają duże koszty prowadzenia działalności, a jednocześnie ich dochód nie jest wysoki.

Kolejna grupa zyskująca na nowej  odsłonie tarczy to osoby korzystające z tzw. ulgi na start. Będą one mogły ubiegać się o zwolnienie z ubezpieczenia zdrowotnego (za kwiecień i maj).  Warunkiem jest jednak rozpoczęcie prowadzenia działalności przed 1 kwietnia 2020 r., a wysokość ich przychodu uzyskanego w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie może być wyższy niż 300 proc. prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (15 681 zł). Gdyby przychód był jednak wyższy, możliwość skorzystania z pomocy będzie uzależniona od dochodu uzyskanego w pierwszym miesiącu, za który jest składany wniosek o zwolnienie. Nie może on być wyższy niż 7 tys. zł.

  1. Postępowanie w sprawie legalizacji pobytu

W określonych przypadkach zniesiono obowiązek  osobistego złożenia dokumentów przez cudzoziemców w przypadku starania się przez niego o polską wizę.

  1. Tytuł prawny do zabytku o statusie pomnika historii lub zabytku wpisanego na Listę dziedzictwa światowego

Podmioty posiadające tytuł prawny do zabytku o statusie pomnika historii lub zabytku wpisanego na Listę dziedzictwa światowego mają możliwość ubiegania się o dofinansowani do wynagrodzeń zatrudnionych przez nich pracowników.

  1. Wydłużenie terminów dla samorządów

W Tarczy 3.0 znalazły się  też rozwiązania, które dotyczą działalności jednostek samorządu terytorialnego. Najważniejsze z nich dotyczą gospodarki odpadami.

  1. Odwieszenie terminów procesowych i zmiany w sposobie procedowania

Ustawa przewiduje „odmrożenie” biegu terminów sądowych oraz wprowadza nowe zasady procedowania spraw. W stanie zagrożenia epidemicznego albo epidemii wywołanej COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich (który dalej trwa), w sprawach rozpoznawanych według kodeksu postępowania cywilnego, rozprawę przeprowadza się na odległość przy użyciu urządzeń z bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Uczestnicy nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez tych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia uczestników. A więc klasyczne rozprawy nie są wyłączone, ma być tylko zachowana ostrożność przeciwepidemiczna.

Tarcza 3.0 znosi też zawieszenie terminów procesowych i sądowych, wprowadzone na czas epidemii. To oznacza rozpoczęcie bądź wznowienie biegu tych terminów

Pomoc dla przedsiębiorców przewidziana  w tzw. tarczy antykryzysowej 1.1 i 2.0

Stan na 2020-04-20


W ślad za wcześniejszymi informacjami w dniu 17 kwietnia 2020 r. do polskiego obrotu prawnego weszła tzw. Tarcza antykryzowa 2.0, która za zadanie ma rozwinąć i uzupełnić dotychczas uchwalone przepisy mające na celu udzielenie pomocy przedsiębiorcom wobec negatywnych skutków zaistnienia sytuacji epidemii COVID-19.  Wciąż czekamy na wypracowanie przez Ustawodawcę zapisów tzw. tarczy finansowej, która dla wielu przedsiębiorców może okazać się największą pomocą.

Wzorem poprzednio przygotowanych opracowań przedstawiając założenia wskazanej Ustawy  skupimy się na rozwiązaniach i instytucjach mających największe znaczenie dla przedsiębiorców.

Rozszerzono krąg podmiotów mogących starać się o przyznanie pomocy, także i na przedsiębiorstwa, które zostały założone pomiędzy 1 lutym a 1 kwietnia 2020 roku.

  1. Zniesiono limitu przychodu firm jednoosobowych umożliwiającego skorzystanie ze zwolnienia ze składek ZUS przez okres 3 miesięcy (dotychczas 300 proc. przeciętego wynagrodzenia – 15 681 zł.). W myśl zmian zwolnienie ze składki ZUS będzie skierowane do wszystkich firm jednoosobowych, bez względu na wysokość przychodu. Wielu przedsiębiorców osiąga bowiem przychody powyżej tej kwoty przy jednoczesnych bardzo wysokich kosztach uzyskania przychodów.
  2. Wprowadzono zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS w okresie 3 miesięcy w wysokości 50% – dla małych przedsiębiorstw, czyli firm zatrudniających od 10 do 49 pracowników, tytułu składek za miesiące marzec-maj 2020 r. Zwolnienie ze składek rozszerzono także na wszystkich płatników składek będących spółdzielniami socjalnymi, bez względu na liczbę pracowników, jeżeli były płatnikami przed dniem 1 kwietnia 2020 r. Zwolnienie będzie przysługiwało w wysokości kwoty nieopłaconych należności z tytułu składek za miesiące marzec-maj 2020 r. Doprecyzowano również przepisy w zakresie obliczania limitu ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczeń, który to limit ogranicza możliwość skorzystania ze zwolnienia ze składek – do tego limitu nie będą wliczani pracownicy młodociani.
  3. Wyjaśniono, że dla płatników składek, którzy zostali objęci zwolnieniem (zgłaszających do ubezpieczeń inne osoby), istnieje możliwość zwolnienia składki za marzec pomimo jej opłacenia. Stosowanym już od dłuższego czasu rozwiązaniem przez przedsiębiorców – w sytuacji napotkania problemów finansowych – jest też ulga w opłacaniu składek (dzięki tarczy antykryzysowej – bez opłaty prolongacyjnej), odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Proponowana pomoc dotyczy wszystkich płatników składek, w tym opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne za przedsiębiorcę i pracujące dla niego osoby. Tarcza 2.0  wprowadza dodatkowo zwolnienie z opłacania odsetek od należności z tytułu składek należnych za okres przypadający po dniu 31 grudnia 2019 r.
  4. Dokonano zmiany w wypłacaniu tak zwanego świadczenia postojowego. Przedsiębiorcy i osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych (zlecenie, o dzieło) będą mogły otrzymać świadczenie postojowe trzykrotnie – a nie tak, jak miało to miejsce wcześniej – tylko jeden raz. Świadczenie postojowe skierowane jest do wszystkich prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, zarówno prowadzących ją jednoosobowo i zatrudniających pracowników, jak i osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych – jeśli spełniają określone warunki. Ponowne przyznanie świadczenia postojowego będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż w miesiącu następującym po miesiącu wypłaty po raz pierwszy tego świadczenia. Warunek to wykazanie w oświadczeniu, że sytuacja materialna się nie poprawiła.
  5. Wyjaśniono, że zwolnienie ze składek ZUS oraz wypłata mikropożyczek nie będą wliczane do przychodu.
  6. W zakresie pożyczki dla mikroprzedsiębiorców rozszerzono krąg podmiotów mogących z niej skorzystać na również tzw. na osoby samozatrudnione, na zasadach i warunkach ustalonych dotychczas. Osoba taka będzie mogła starać się o umorzenie pożyczki przy utrzymaniu działalności przez okres 3 miesięcy od dnia udzielenia pożyczki.
  7. Rozszerzono także zakres podmiotów, które mogą skorzystać z dofinansowania do wynagrodzeń pracowników objętych postojem ekonomicznym albo obniżeniem wymiaru czasu pracy. Oprócz przedsiębiorców z dofinansowania będą mogły skorzystać organizacje pozarządowe prowadzące działalność pożytku publicznego i wolontariat. Możliwością dofinansowania zostaną objęte również państwowe osoby prawne w rozumieniu finansów publicznych, tj. osoby prawne utworzone na mocy ustawy w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem między innymi: przedsiębiorstw, spółek prawa handlowego i banków.
  8. Dokonano także zmian w zakresie prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracownika. W okresie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii dopuszczalne ma być przeprowadzanie szkoleń wstępnych w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii pracodawca zatrudniający pracowników m.in.:
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegającą na zapewnieniu funkcjonowania systemów i obiektów infrastruktury krytycznej, lub podwykonawcą takiej sieci,
  • zapewniających funkcjonowanie stacji paliw płynnych
  • na obszarze lub na terenie obiektu ważnego dla obronności, interesu gospodarczego państwa, bezpieczeństwa publicznego i innych ważnych interesów państwa,
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym działalność polegająca na świadczeniu czynności bankowych
  • w przedsiębiorstwie prowadzącym   działalność w sektorze rolnospożywczym  związaną z wytwarzaniem żywności, będzie miał możliwość na czas oznaczony nie dłuższy niż do czasu odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii:
  • zmienić system lub rozkład czasu pracy pracowników w sposób niezbędny dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji;
  • polecić pracownikom świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych w zakresie i wymiarze niezbędnym dla zapewnienia ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstwa lub stacji.
  • zobowiązać pracownika do pozostawania poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę,

polecić pracownikowi realizowanie prawa do odpoczynku w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę.

Odnośnie legalizacji pobytu cudzoziemców Ustawa przewiduje rozszerzenie katalogu dokumentów, na mocy których pobyt cudzoziemca przebywającego na terytorium RP w okresie do upływu 30 dni od daty odwołania stanu epidemii będzie uznawany za legalny. Podstawę do pobytu w przedłużonym okresie stanowić mają również dokumenty (wiza, dokument pobytowy) wydane przez inne państwo członkowskie Unii Europejskiej, również te spoza obszaru Schengen, o ile będą uprawniały do pobytu na terytorium RP. Analogicznie do rozwiązań przyjętych w poprzedniej nowelizacji, przedłużenie legalności pobytu dla cudzoziemców na podstawie rozszerzonego katalogu, będzie się wiązało również z tożsamym przedłużeniem uprawnień do wykonywania pracy. Przedłużony o wspomniany 30-dniowy termin ma zostać również ważność karty pobytu oraz tymczasowe zaświadczenia tożsamości cudzoziemca.

Ustawa pod kątem podatkowym wprowadziła udogodnienia dla podatkowych grup kapitałowych (CIT). Przepisy nowelizujące przewidują bowiem prawo zachowania statusu podatkowej grupy w przypadku, jeśli występujące w spółkach zaległości we wpłatach podatków stanowiących dochód budżetu państwa oraz brak możliwości osiągnięcia udziału dochodów w przychodach w wysokości co najmniej 2% będą spowodowane negatywnymi konsekwencjami ekonomicznymi z powodu COVID-19.

Także zwolniono kryptowaluty od podatku PCC. Przepisy antykryzysowe przewidują od 1 lipca 2020 r. zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaży oraz zamiany wirtualnych walut, określonych potocznie mianem tzw. kryptowalut.

Dokonano zmiany w VAT rozszerzające możliwość stosowania 0% stawki VAT z perspektywy przedmiotowej i podmiotowej, a dotyczące dostawy tabletów i laptopów na rzecz placówek oświatowych (przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych dotychczas w ustawie o podatku od towarów i usług) – obecnie preferencja ta dotyczy zasadniczo wyłącznie komputerów stacjonarnych, jak i dostawy sprzętu komputerowego na rzecz operatora OSE (obecnie – NASK).

Nowelizacja przewiduje, że kierownicy państwowych jednostek organizacyjnych, na rzecz których ustanowiony został trwały zarząd w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa będą mogli odstąpić od dochodzenia należności z tytułu oddania nieruchomości w najem, dzierżawę lub użytkowanie,przypadających za okres stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii na wniosek podmiotu, którego płynność finansowa uległa pogorszeniu w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych z powodu COVID-19.

Nowelizacja wyłącza obowiązek zastosowania przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych w stosunku do zamówień powołanej do zarządzania nowym programem antykryzysowym Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. oraz jej spółek zależnych, których przedmiotem będą towaru lub usługi niezbędne do zapewnienia realizacji procesu udzielania wsparcia w związku z COVID-19. Rozszerzono także zakres dotychczasowego wyłączenia w stosunku do zamówień ZUS, uwzględniając obok dotychczas przewidzianych usług lub dostaw w związku z realizacją zadań związanych z ustalaniem prawa lub wypłatą świadczenia postojowego, także usługi lub dostawy związane z odstąpieniem od pobierania odsetek za zwłokę nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych. W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii oraz związanych z nimi ograniczeń w przemieszczaniu się, umowy o zamówienie publiczne zawierane powinny być pod rygorem nieważności w formie pisemnej, albo za zgodą zamawiającego w postaci elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Nowelizacja przewiduje przedłużenie do 30 września 2020 r. terminu do złożenia oświadczenia o sporządzeniu lokalnej dokumentacji cen transferowych. Ponadto, termin do dołączenia do lokalnej dokumentacji cen transferowych grupowej dokumentacji cen transferowych jest przedłużony do 31 grudnia 2020 r.

Do zakresu spraw pilnych pod kątem procedowania sądowego dodano sprawy o rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego. Zawężono przy tym zakres terminów postępowań, których bieg na skutek wystąpienia COVID-19 się nie rozpocznie lub zostanie zawieszony. Do zakresu tych terminów należą przede wszystkim terminy związane z zagospodarowaniem przestrzennym gmin oraz realizacją inwestycji mieszkaniowych. Spod wyłączenia biegu lub zawieszenia terminu zostaną również wyłączone terminy związane z kontrolami i inspekcjami wynikającymi z przepisów prawa farmaceutycznego i ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Wstrzymano biegu terminu obowiązku zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do dłużników, których stan niewypłacalności powstał w trakcie stanu epidemii i stanu zagrożenia epidemiologicznego wywołanego wystąpieniem COVID-19. Brak zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie będzie zatem skutkować powstaniem odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną na skutek nieterminowego złożenia tego wniosku. Bieg terminu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie odpowiedzialności rozpocznie bieg na nowo po zniesieniu stanu epidemii albo stanu zagrożenia epidemiologicznego.

Skutki prawne i biznesowe zamknięcia lub ograniczenia działalności gospodarczej spowodowanej pandemią wywołaną przez covid-19 - Aktualizacja

Stan na 2020-04-06


Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych  z zapobieganiem, przeciwdziałanie i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła szersze możliwości podejmowania decyzji korporacyjnych przy wykorzystaniu nowoczesnych technologii, mających na celu uelastycznienia zasad funkcjonowania organów spółek kapitałowych.

                Znowelizowane przepisy kodeksu spółek handlowych wprowadziły  ułatwienia dotyczą nie tylko działania zarządu i rady nadzorczej (tak jak zakładała to pierwotna wersja projektu ustawy), lecz również zgromadzeń wspólników i walnych zgromadzeń (odnoszące się do nich rozwiązania zostały dodane na późniejszym etapie prac legislacyjnych).

  1. Posiedzenia Zarządu i Rad Nadzorczych

      Możliwość prowadzenia posiedzeń zarządu spółek kapitałowych w formie tele.  lub wideokonferencji nie była dotąd uregulowana w sposób jednoznaczny. Taka forma była prawnie możliwa, aczkolwiek w przypadku przewidzenia jej w umowie spółki, bądź statucie, albo że ze względu na brak podstawy normatywnej jest to niedopuszczalne.

       Nowe brzmienie adekwatnych przepisów kodeksu spółek handlowych rozstrzyga zdaje się wszelkie wątpliwości w tym zakresie. Zgodnie z nimi możliwe będzie  odbywanie zdalnych posiedzeń zarządu, jak i podejmowanie uchwał w trybie pisemnym oraz głosowanie nad nimi za pośrednictwem innego członka zarządu.

         Ustawa dostosowała istniejące dotychczas regulacje dotyczące zdalnego działania rad nadzorczych do tych wprowadzanych w odniesieniu do zarządu. W obecnym stanie prawnym podejmowanie uchwał w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość oraz głosowanie za pośrednictwem innego członka rady nadzorczej jest dopuszczalne niezależnie od tego, czy statut lub umowa spółki przewidują taką możliwość.

                Jednocześnie rozszerzono katalog decyzji, które rada nadzorcza może podejmować przy wykorzystaniu powyższego trybu głosowania. W trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość można powołać i odwołać m.in. przewodniczącego rady nadzorczej oraz członków zarządu (taka możliwość była dotychczas wyłączona przepisem art. 222 § 5 oraz art. 388 § 4 k.s.h.).

                Należy jednak pamiętać, że nadal utrzymano zakaz oddania głosu na piśmie w odniesieniu do spraw wprowadzonych do porządku obrad dopiero na posiedzeniu rady nadzorczej. Pewnym utrudnieniem może być również utrzymanie dotychczasowego sposobu obliczania kworum. Bowiem przyjmuje się, że uchwała jest ważnie podjęta, gdy wszyscy członkowie rady zostali powiadomieni o treści projektu uchwały przed posiedzeniem rady oraz gdy co najmniej połowa członków rady wzięła udział w podjęciu uchwały.  Niestety tzw. tarcza antykryzysowa  nie zmieniła brzmienia art. 222 § 1 k.s.h., który zakłada, że rada nadzorcza jest zdolna do podejmowania uchwał, „jeżeli na posiedzeniu jest obecna co najmniej połowa jej członków". Oznacza to w praktyce, że głosy nieobecnych członków rady, biorących udział w podejmowaniu uchwał za pośrednictwem innego członka rady, nie są brane pod uwagę, co ma bezpośredni wpływ na ich byt.

2.    Zgromadzenie na odległość

                Rozwiązaniem wyjściowym jest dopuszczalność udziału w zgromadzeniach wspólników i walnych zgromadzeniach przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość (tę możliwość można jednak wyłączyć). Zdalny tryb obradowania musi jednak umożliwiać swobodną dwustronną komunikację w czasie rzeczywistym oraz wykonywanie prawa głosu. Zrezygnowano przy tym z wymogu transmisji obrad. Wystarczającym rozwiązaniem jest zatem zorganizowanie np. telekonferencji poprzez aplikacje takie jak Skype, WhatsApp czy Signal).

                Obowiązek prowadzenia transmisji obrad w czasie rzeczywistym został  nałożony natomiast na spółki publiczne. Choć przepis budzi niejasność, mając na uwadze jego literalne brzmienie przyjąć należy, że obowiązek tek istnieje w każdym przypadku niezależnie od formy walnego zgromadzenia.

                W odniesieniu do zgromadzeń wspólników/ walnych zgromadzeń zwołanych przed dniem wejścia w życie tzw. Ustawy COVID-19, zwołujący je może również postanowić o umożliwieniu uczestnictwa w nim przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Przy czym musi pamiętać o obowiązku poinformowania o tym w trybie przewidzianym dla zwołania zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia i nie później niż na 4 dni przed dniem odbycia zgromadzenia wspólników/walnego zgromadzenia.

                Wprowadzone przepisy mają zatem ułatwić funkcjonowanie spółek kapitałowych nie tylko w czasie epidemii COVID-19, ale także odpowiadają na rozwój technologii i faktyczne zapotrzebowanie na rozwiązanie zapewniające szybkie podejmowanie decyzji, co już dawno było postulowane.

  1. Wyłączenie odpowiedzialności członków organów spółek w zakresie PZP

                Kolejną istotną zmianą, którą należy mieć na uwadze, jest wyłączenie odpowiedzialności członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorów wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, (o której mowa w art. 293 § 1 albo art. 483 § 1 Ksh) w związku z zaniechaniem dochodzenia od wykonawców należności powstałych w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy w sprawie zamówienia publicznego, na skutek okoliczności związanych z chorobą zakaźną COVID – 19.

                Powyższe oznacza, że członkowie zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorzy nie będą ponosić odpowiedzialności odszkodowawczej wobec spółki, jeśli wskazane osoby podejmą decyzję o odstąpieniu przez spółkę (zamawiającego w trybie zamówień publicznych) od dochodzenia od wykonawcy kar umownych lub odszkodowania czy dokonanie miarkowania kar umownych w związku z okolicznościami wywołanymi chorobą zakaźną COVID-19.

                Ustawa  wyłącza także odpowiedzialność karną za przestępstwo z art. 296 § 1-4 kodeksu karnego, w braku dochodzenia należności w związku z nienależytym wykonaniem lub niewykonaniem albo zmianą umowy zawartej w trybie zamówień publicznych, na skutek okoliczności związanych z wystąpieniem COVID-19

  1. Wydłużenie terminów dla obowiązków sprawozdawczych

                Ustawą wprowadzono możliwość odroczenia terminu na sporządzenie sprawozdań finansowych oraz odbycie zwyczajnych zgromadzeń/walnych zgromadzeń spółek handlowych. O odroczeniu powyższego terminu rozstrzyga Minister Finansów w drodze rozporządzenia. Ponadto, zmieniono art. 195 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, wprowadzając przesunięcie terminu zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych o 3 miesiące z dnia 13 kwietnia 2020 r. do dnia 13 lipca 2020 r.

  1. Brak rozwiązań w zakresie obowiązkowej dematerializacji akcji

                Wprowadzając zmiany ułatwiające funkcjonowanie spółek, ustawodawca nie zdecydował się na  zapowiadaną możliwość przesunięcie terminów wykonania obowiązków związanych z przymusową dematerializacją akcji i kwestia ta niestety nie została uregulowana. Zakres problemów prawnych, które mogą pojawiać się w poszczególnych spółkach w toku dematerializacji na tle aktualnej sytuacji związanej z chorobą zakaźną COVID-19, mogą postawić zarządy wielu spółek w bardzo trudnej sytuacji, wobec niemożności dopełnienia obowiązków do 30 czerwca bieżącego roku.

Dofinansowanie dla pracodawcy z tytułu przestoju

Stan na 2020-04-02


W ślad za przesłanym Państwu opracowaniem dotyczącym pomocy przewidzianej przedsiębiorcom w ramach tzw. antykryzysowej Kancelaria dzieli się z Państwem swoimi spostrzeżeniami, które w naszej ocenie mogą być kluczowe dla Państwa interesu.

                Jak przekazaliśmy, dofinansowanie dla pracodawcy z tytułu przestoju w przedsiębiorstwie ma być wypłacane w myśl ustawy obowiązującej na dzień dzisiejszy wyłącznie ze środków FGŚP. Niestety, środki zebrane na tym funduszu są ograniczone, zważywszy  choćby na okoliczność, że w ostatnim czasie były z nich wypłacane tzw. trzynastki, zatem obecnie  kształtują się w granicach 800 mln zł.  Dodać należy, że powyższe wnioski mają być rozpatrywane w kolejności wpływu i do wyczerpania środków.  Mając na uwadze, że ilość chętnych do skorzystania z tej pomocy będzie znaczna, w interesie Państwa jest bezzwłocznie złożenie wniosków w przypadku chęci skorzystania z dofinansowania, bądź staranie się o wsparcie z tytułu dofinansowania z właściwego urzędu pracy. Dodać należy,  że wnioski do PUP będzie można składać od momentu ogłoszenia naboru, stąd wnioski złożone pośpiesznie mogą spotkać się z decyzjami odmownymi, co również prosimy mieć na uwadze.

Skutki prawne i biznesowe zamknięcia lub ograniczenia działalności gospodarczej spowodowanej pandemią wywołaną przez covid-19 - Aktualizacja

Stan na 2020-03-31


W dniu 31 marca 2020 r. na konferencji prasowej Premier RP ogłosił nowe ograniczenia na następne dni,  wchodzące w życie z dniem 01.04.2020 r., a w zakresie zakładów pracy i hoteli od 02.04.2020 r. do na razie 11 kwietnia 2020 r. z wskazanymi poniżej wyjątkami.

Poza dalszymi ograniczeniami dotyczącymi przemieszczania się oraz zgromadzeń, na szczególną uwagą z racji prowadzenia działalności gospodarczej zasługują następujące kwestie:

1. OGRANICZENIA W PRZEMIESZCZANIU SIĘ

Ograniczenie dotyczy przemieszczania się, podróżowania, przebywania w miejscach publicznych. Wychodzenie z domu powinno być ograniczone do absolutnego minimum, a odległość utrzymana od innych pieszych powinna wynosić co najmniej 2 metry, z wyjątkami np. sprawowania opieki.

W dalszym ciągu jest możliwość przemieszczania się w celu dojazdu do i z pracy,  także w celu zakupu towarów i usług związanych z zawodową działalnością.

Obowiązuje od 01 kwietnia 2020 r. do 11 kwietnia 2020 r.

2. ZAKAZ ZGROMADZEŃ

Z ograniczenia wyłączone są zakłady pracy.  Aczkolwiek  pracodawcy będą musieli  zapewnić dodatkowe środki bezpieczeństwa swoim pracownikom poprzez zorganizowanie miejsca i stanowiska pracy w następujący sposób:

  • stanowiska pracy poszczególnych osób muszą być oddalone od siebie o co najmniej 1,5 metra;
  • pracownicy mają obowiązek używania rękawiczek, a także mieć swobodny dostęp do płynów dezynfekujących;
  • w przypadku przyjmowania klientów, pracownicy zobowiązani są do każdorazowego dezynfekowania np. czytników kart, czy innych powierzchni z których korzystał klient.

Pracodawca musi zapewnić te środki bezpieczeństwa od 2 kwietnia 2020 roku do 11 kwietnia 2020 r.

3. GALERIE I CENTRA HANDLOWE

Działalność handlową w galeriach i centrach handlowych mogą prowadzić wciąż jedynie następujące branże:

  • spożywcza,
  • kosmetyczna (z wyjątkiem produktów przeznaczonych wyłącznie do perfumowania lub upiększania),
  • artykułów toaletowych i środków czystości,
  • wyrobów medycznych i farmaceutycznych,
  • artykułów remontowo-budowlanych,
  • prasowa,
  • artykułów dla zwierząt,

W galeriach  i centrach handlowych mogą być świadczone usługi medyczne, bankowe, ubezpieczeniowe, pocztowe, pralnicze lub gastronomiczne (te wyłącznie na dowóz i wynos). Na terenie galerii z handlu wyłączone są natomiast tzw. wyspy handlowe.

Ograniczenie obowiązuje do odwołania.

4. LICZBA KLIENTÓW W SKLEPIE, NA TARGU, PUNKCIE USŁUGOWYM

Ograniczenie dotyczy liczby klientów przebywających jednocześnie na terenie sklepu, na targu, punkcie usługowym. Dotyczy każdego czynnego sklepu (zarówno małego, jak i wielkopowierzchniowego) oraz punktu usługowego.

Maksymalna ilość osób mogąca przebywać w powyżej wskazanej placówce w jednym czasie będzie przeliczana wg  liczby wszystkich kas lub punktów płatniczych, punktów handlowych pomnożonej przez 3.

Nadto, w godzinach od 10:00 do 12:00 sklepy i punkty usługowe mogą przyjmować i obsługiwać wyłącznie osoby powyżej 65 roku życia. 

5. WIELKOPOWIERZCHNIOWE SKLEPY BUDOWLANE

W weekendy, tj. sobota i niedziela nieobjęta zakazem handlu wielkopowierzchniowe sklepy budowlane będą zamknięte.

6. SALONY FRYZJERSKIE, KOSMETYCZNE I TATUAŻU

Ograniczenie dotyczy zamknięcia bez wyjątków wszystkich zakładów fryzjerskich, kosmetycznych, salonów tatuażu i piercingu. Tych usług nie będzie można realizować również poza salonami – np.  poprzez wizyty w domu klienta.

7. GASTRONOMIA

Ograniczenie dotyczy działalności  wszelkich restauracji, kawiarni, barów. Możliwe jest świadczenie usług wyłącznie na wynos i na dowód, nie  ma możliwości wydawania posiłków czy napoi na miejscu.

Obowiązuje do odwołania.

8. HOTELARSTWO

Wprowadzono zakaz działalności polegającej na usługach najmu krótkoterminowego, tj. hotele i noclegownie.

Pakiet przyjętych rozwiązań dotyczący rynku pracy trafił do Senatu

Stan na 2020-03-29

Wśród przyjętych rozwiązań dotyczących rynku pracy znajdziemy:


1. Zwolnienie ze składek ZUS mikro przedsiębiorców, zatrudniających do 9 pracowników

 Państwo zwolni przez okres 3 miesięcy mikro przedsiębiorców, którzy byli zgłoszeni, jako płatnicy składek przed 29 lutego 2020 r., z obowiązku zapłaty składek za wszystkich pracowników.

2. Dodatkowy zasiłek opiekuńczy

Ustawa zakłada upoważnienie Rady Ministrów do określenia w drodze Rozporządzenia dłuższego okresu pobierania zasiłku opiekuńczego niż pierwotnie zakładane 14 dni w sytuacji nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, przedszkola lub szkoły.

W projekcie uwzględniono również osoby opiekujące się dziećmi z orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do ukończenia przez nie 18 lat albo dzieckiem z orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego.

3. Regulacje dotyczące badań w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami

Ustawa zakłada czasowe zawieszenie stosowania art. 229 Kodeksu Pracy nakładającego obowiązek okresowych badań profilaktycznych.

Natomiast zgodnie z założeniami ustawy badania wstępne i kontrolne będzie mógł przeprowadzić i wydać orzeczenie inny lekarz niż lekarz medycyny pracy, jednakże orzeczenie to straci moc po upływie 30 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

4. Elastyczne rozwiązania w zakresie stosowania przepisów dotyczących czasu pracy.

Ustawa zakłada:

  • Możliwość ograniczenia odpoczynku dobowego do 8 godzin, a odpoczynku tygodniowego do 32 godzin,
  • Wprowadzeniu systemu równoważnego czasu pracy, w którym jest dopuszczalne przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 12 miesięcy.

5. Zawarcie porozumienia o stosowaniu mniej korzystnych warunków zatrudnienia pracowników niż wynikające z umów o pracę zawartych z tymi pracownikami, w zakresie i przez czas ustalone w porozumieniu. Wprowadzenie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy.

Przedsiębiorca, który odnotuje spadek obrotów gospodarczych rozumianych, jako spadek sprzedaży towarów lub usług, w ujęciu ilościowym lub wartościowym nie mniej niż o 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku lub nie mniej niż o 25% obliczony jako stosunek obrotów z dowolnie wskazanego miesiąca kalendarzowego, przypadającego po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku:

a) może wprowadzić postój ekonomiczny

Pracownikowi objętemu przestojem ekonomicznym pracodawca wypłaca wynagrodzenie obniżone nie więcej niż o 50%, nie niższe jednak niż w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. Wynagrodzenie to zostanie dofinansowywane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, w wysokości 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Dofinansowanie nie przysługuje do wynagrodzeń pracowników, których wynagrodzenie uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym został złożony wniosek, było wyższe niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r.

b) może obniżyć wymiar czasu pracy o 20%, nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę ustalane na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Pracodawca może ubiegać się o dofinansowanie ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości połowy wynagrodzenia, należnego pracownikowi, jednak nie więcej niż 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału.

Warunki i tryb wykonywania pracy w okresie przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu pracy ustala się w porozumieniu.

6.Odroczenie terminu wdrożenia PPK dla średnich firm tzw. II etapu Pracowniczych Planów Kapitałowych do końca listopada, czyli do czasu, kiedy przypada wdrożenie III etapu.

Planowane rozwiązania dotyczące wynagrodzenia pracownika w ramach tzw. tarczy antykryzysowej

Stan na 2020-03-27


Na chwilę obecną ani przepisy kodeksu pracy, ani inne ustawy nie przewidują możliwości tymczasowego zmniejszenia wynagrodzenia pracownika w sytuacji wprowadzenia stanu epidemii. Przepisy kodeksu pracy w art. 81 regulują sytuację potrącenia z wynagrodzenia pracownika, aczkolwiek dotyczy to sytuacji np. zajęcia komorniczego. Wobec wielu zapytań podkreślić należy, że wykonywanie przez pracownika pracy w formie zdalnej to wciąż świadczenie pracy, tylko że w innym miejscu i co do zasady należy się za nią pełne wynagrodzenie.

Samowolne i odgórne zmniejszanie pensji pracownika nie jawi się jako dobre rozwiązanie. Naraża bowiem takich pracodawców na choćby ewentualną kontrolę z PIP i widmo nałożenia kary finansowej, bądź możliwe postępowania sądowe z powództwa pracownika, w ekstremalnych przypadkach nawet odpowiedzialność karną.

Na dzień dzisiejszy najlepszym rozwiązaniem jest indywidualne porozumieć się z pracownikiem co do tymczasowego zmniejszenia pensji.  Powinno to się wiązać ze zmianą umowy o pracę, aktów prawa wewnętrznego, np. regulaminu wynagradzania itp.

 Oczywiście zależy to tylko i wyłącznie od woli pracownika, nie można takiego rozwiązania nałożyć samowolnie, aczkolwiek w skrajnych sytuacjach zmniejszenie pensji jest oczywiście bardziej korzystne niż np. upadłość pracodawcy i może być to argumentacja dominująca. Można też porozumieć się z pracownikiem co do zmniejszenia wymiaru czasu pracy. Podkreślić jednak należy, iż wynagrodzenie nie może być mniejsze niż minimalne.

Przedstawiany Państwu projekt tzw. tarczy antykryzysowej, która może być uchwalona już dzisiaj miałaby wprowadzić mechanizmy pomocy pracodawcom. Rząd, we wspomnianej tarczy antykryzysowej szykuje ułatwienia dla firm, które ucierpią na skutek stanu epidemii.

Mikrofirmy będą zwolnione z obowiązku płatności składek ZUS za pracowników za okres 3 miesięcy, tj. luty-kwiecień 2020 r., bez konieczności ich zwrotu. Inni pracodawcy niestety mając na uwadze obecne projekty, wciąż będą zobowiązani samodzielnie regulować należności względem ZUS.

Nadto projekt zakłada także możliwość zmniejszenia wynagrodzenia pracownika o 80% oraz czasu pracy ale nie mniej niż do pół etatu i wówczas państwo dopłaci przedsiębiorcy 40 % przeciętnego wynagrodzenia do pensji pracownika. Kolejne 40 % będzie płatne przez pracodawcę. Obowiązują jednak zapisy dotyczące wysokości wynagrodzenia minimalnego. Pojawiają się wątpliwości, czy brakujące wynagrodzenie  miałoby być w późniejszym czasie wyrównane, na chwilę obecną bak jest stanowiska w tym zakresie.

Pracodawca miałby otrzymać również dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników w okresie przestoju w wysokości 50 proc. minimalnego wynagrodzenia wraz ze składkami na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawcy od przyznanych świadczeń, czyli 1 533,09 zł z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Przedsiębiorca, który obniżył wymiar czasu pracy w związku ze spadkiem obrotów gospodarczych w następstwie wystąpienia koronawirusa, może obniżyć wymiar czasu pracy pracownika o 20 proc., nie więcej niż do 0,5 etatu, z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy.

Projekt nie wskazuje, czy powyższe rozwiązania mają zastosowanie automatyczne, czy będzie wymagany stosowny wniosek od pracodawcy.

Powyższe nie zostało do chwili obecnej uchwalone, o zmianie stanu prawnego będą Państwo na bieżąco informowani.

Zwolnienie ze składek ZUS w ramach tzw. Tarczy antykryzysowej. Już dziś projekt ma trafić do Sejmu.

Stan na 2020-03-27


W ślad za przesłaną w dniu wczorajszym do Państwa informacją, wobec Państwa zainteresowania tematem zwolnienia ze składek ZUS wyjaśniamy założenia projektu tarczy antykryzysowej. Już dziś przedstawiony projekt ma trafić pod obrady Sejmu.

Na chwilę obecną, co do kwestii ZUS przewiduje on zwolnienie wszystkich mikrofirm (czyli takich zatrudniających od 1 do 9 pracowników) z obowiązku płacenia przez 3 miesiące składek ZUS za pracowników. Zwolnienie to jest niezależne od poziomu przychodów firmy.

W przypadku przedsiębiorców niezatrudniających żadnych pracowników, czyli tzw. samozatrudnionych, powyższe zwolnienie również obowiązuje. Zwolnienie to nie jest uzależnione od ewentualnego spadku przychodów, warunkiem jednak jest by działalność gospodarcza była zarejestrowana przed dniem 1 lutego 2020 r. oraz przychód z działalności gospodarczej w miesiącu lutym 2020 r. nie przekroczył 3-krotności prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia czyli kwoty 15 681 zł. Warunki te muszą być spełnione łącznie.

Okres 3 miesięcy obejmuje składki za luty, marzec i kwiecień 2020 r. Pomimo tego, iż termin płatności składek za luty 2020 r. już upłynął. Nie jest na chwile obecną wyjaśnione, czy powyższe zwolnienie będzie miało charakter automatyczny, czy wnioskowy.

Co jeszcze istotne, powyższe zwolnienie ze składek ZUS nie oznacza, że dla przedsiębiorcy i pracownika będzie to okres bezskładkowy. Składki za wymienione miesiące pokryje bowiem państwo. To niezwykle istotna informacja, gdyż oznacza to, że przedsiębiorca przez cały ten czas jest osobą ubezpieczoną, której przysługują wszelkie świadczenia z ZUS, w tym m.in. możliwość ubiegania się o zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad dziećmi pozostającymi w domu.

WYDŁUŻENIE TERMINU DO ZŁOŻENIA ZEZNANIA PODATKOWEGO CIT-8

Stan na 2020-03-26


Na stronach Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia przedłużający termin do złożenia deklaracji CIT-8 oraz zapłaty podatku dla wszystkich podatników do 31 maja 2020 roku. Dla organizacji pozarządowych termin został dodatkowo przedłużony do 31 lipca 2020 roku.

Przesunięcie terminu na złożenie deklaracji dla podatników podatku od osób prawnych z pewnością uprości wielu firmom przygotowanie i dotrzymanie terminu sprawozdawczości podatkowej wynikających z przepisów. Praktycznie umożliwi to także odroczenie płatności podatku (o ile będzie wynikał z zeznania CIT-8) do końca maja bieżącego roku.

Ponadto na rządowym Twitterze wskazano, że Ministerstwo Finansów pracuje także nad wydłużeniem terminów na złożenie sprawozdań finansowych i ich badania przez firmy audytorskie. Do chwili obecnej nie podano jednak propozycji szczegółowych terminów.

Będziemy Państwa informować, jeśli te propozycje zostaną skonkretyzowane w przepisach